Schilderijen Fuego de la paz 2017


In de zomer van 2011 was kunstenaar Eelko van iersel uitgenodigd om aanwezig te zijn bij de Saltcreek Sundance in Indiana (USA). Tijdens deze ‘Native American’ Zonnedans* delen dansers The Great Spirit door zang en gebed met iedereen, ongeacht ras of religie. Een ceremonie waarbij de kracht en heiligheid van de natuur wordt geëerd binnen de cirkel. De cirkel, zonder begin en zonder eind, symboliseert de eenheid en heelheid van het universum. De dans vindt plaats in de cirkel met de vier winstreken (Oost, Zuid, West en Noord) en de connectie met de aarde en de kosmos.

Tijdens deze ceremonie ontving Eelko een “bundeltje” van een medicijnvrouw. Deze bundel heeft elementen die zorgvuldig zijn geselecteerd. Iedere bundel heeft een zaad van een berkenboom, cedar van de Heilige boom van de Ojibway (vrouwelijke energie), schors van een boom die geraakt is door een blikseminslag (mannelijke energie) en een vuurkooltje van het vrede-vuur. Dit vrede-vuur wordt al jaren lang verspreid over de hele wereld -vanuit de Universiteit van Chicago-, door iedere keer met het bundeltje weer nieuwe vuren te maken. En op deze wijze de boodschap en de vrede-energie te verspreiden. Steeds worden er nieuwe bundeltjes gemaakt van kooltjes, die ontstaan door het maken van vuren waarin het originele bundeltje ritueel wordt verbrand. In de zomer van 2012 heb ik een vrede-vuur gemaakt aan een strandje bij de Waal.

Eelko vindt het inspirerend om een aantal geselecteerde kooltjes te verwerken in zijn schilderijen. Zodat de energie van het vrede-vuur onderdeel is van de creatie en daarmee door het schilderij vrede kan brengen. Hieruit is de serie ‘El fuego de la paz 2017’ ontstaan: 4 schilderijen van 55 x 55 cm. Deze serie is gemaakt met olieverf, waarbij de kunstenaar geen gebruik maakt van kwasten of penselen. Hij schildert met zijn handen. In de onderlagen heeft Eelko zand en verf gemengd, waardoor er een robuuste huid ontstaat. De materie toont scheurtjes, zoals ook aarde scheurt in droge rivierbeddingen. Het lijnenspel en de organische kleurvlakken nodigen de toeschouwer uit om te verwijlen in het schilderij. De fantasie van de toeschouwer wordt geprikkeld bij het zien van de organische kleurvlakken en composities. Mede daardoor herkent de toeschouwer beelden en krijgen herinneringen vorm. Zo ontstaan er concrete voorstellingen in schilderijen die van origine non-figuratief bedoeld zijn.

De beschikbare schilderijen worden getoond tijdens exposities in binnen en buitenland. In Galerie Zeven Zomers zijn nog enkele beschikbaar.

Zonnedans*
Bij het afsmeken van een visioen treedt het individu in contact met het bovennatuurlijke, doet de stam dit in zijn geheel, dan gebeurt dit tijdens de Zonnedans. De Zonnedans is de hoogste uiting van de Lakotareligie. Het is de meest gecompliceerde ceremonie en de enige ceremonie bij de Lakota’s die verband houdt met de kalender. De ceremonie wordt altijd hartje zomer gehouden als de stam bijeenkomt. De eigenlijke ceremonie duurt vier dagen. De voorbereidingen duren drie á vier dagen. Tijdens deze voorbereidingen wordt de Zonnedanshut gebouwd die bestaat uit een cirkelvormig overdekt prieel dat gedurende de ceremonie de toeschouwers herbergt. Ook van essentieel belang zijn de zangers en hun drum.

Het hoogtepunt van de voorbereidingen vindt plaats als de bouw van de Zonnedanshut bijna klaar is. De medicijnman die de ceremonie leidt, stuurt twee verkenners op uit die gaan zoeken naar een geschikte cottonwoodboom (Amerikaanse populier). Wanneer de boom gevonden is, brengen zij de medicijnman op de hoogte. De medicijnman gaat naar de boom toe en bidt tot de boom met zijn pijp. Vervolgens wordt de boom omgehakt met een bijl die nog nooit eerder gebruikt is geweest. De boom wordt opgevangen door vier jongedames die nog maagd moesten zijn. De boom wordt door een groep mannen terug naar het kamp gedragen. Men stopt onderweg vier keer en imiteert het gehuil van wolven, dit laatste is een gedraging van krijgers die terugkeren van het oorlogspad.

De boom wordt in het midden van de Zonnedanshut opgericht in een tevoren gegraven gat. Als dit eenmaal is gebeurt, dan kan de eigenlijke ceremonie beginnen. Deelname aan de Zonnedans is mogelijk op zes verschillende manieren. Een manier is om stukjes vlees van het lichaam te snijden en deze op te offeren. De meest voorkomende manier is echter om sneetjes te kerven in de huid van de borst waar houten stokjes door gestoken worden die met koorden aan de boom in het midden worden bevestigd. Soms doet men hetzelfde aan de rugkant maar worden er bizonschedels aan de koorden gehangen. Terwijl de deelnemers in de zon staren, proberen zij zich al dansende los te trekken.

Deelname aan de ceremonie heeft vaak visioenen tot gevolg. Heel bekend geworden in de geschiedenis is het visioen dat de beroemde medicijnman Sitting Bull ontving na deelname aan de Zonnedans waarin hem de overwinning werd geopenbaard die enkele dagen later zou plaatsvinden tijdens de slag van Little Big Horn.